Na północno-wschodnich obrzeżach miasta znajduje
się cmentarz żydowski, potocznie zwany kirkutem.
Zajmuje powierzchnię 1,06 ha. Założono go prawdopodobnie
w XVII wieku. Podzielony był tradycyjnie na część męską i żeńską
i do każdej z tych części prowadziły oddzielne bramy.
Przy każdej z bram znajdował się tzw. dom przedpogrzebowy (niewielkie, drewniane pomieszczenie), w którym przygotowywano ciało do pochówku. Całość była ogrodzona drewnianym płotem na murowanym fundamencie.
Cmentarz został całkowicie zniszczony przez Niemców w 1942 roku, po likwidacji getta. Część macew – płyt nagrobnych została rozbita, część wykorzystana jako budulec na drogach,
a część posłużyła do utwardzenia miejskich podwórek,
w tym głównie terenu wokół wojennej siedziby żandarmerii
na ul. Warszawskiej.
Część tablic została zebrana przez Ocalałych w 1945 roku
i ułożona na północno-zachodnich obrzeżach cmentarza,
ale przez lata wiele z nich „zniknęło”. Część odzyskana w latach 80. XX wieku z ul. Warszawskiej, została złożona na terenie Przedsiębiorstwa Komunalnego i może być wykorzystana
do stworzenia symbolicznego lapidarium. Duża część spoczywa też pod warstwą trawy i ziemi. Dziś widoczne są też niewielkie, murowane fundamenty ogrodzenia.
W południowo-zachodnim narożniku cmentarza znajduje
się zbiorowa mogiła Żydów zamordowanych w mykwie w sierpniu 1942 roku z pamiątkową tablicą, ufundowaną przez ocalonego
z Holokaustu mieszkańca Wieruszowa – Abrama Majerowicza.
Opracowała Urszula Szot
Dodaj komentarz