Cheder

Wśród wielu wieruszowskich chederów – szkół religijnych
dla młodszych chłopców, najdłużej, bo ponad 30 lat, działał cheder Endzela/Enzela Szwarca. Mieścił się w mieszkaniu mełameda / nauczyciela początkowo w Rynku 10, później
na ul. Piskorskiej 4. Utrzymywany był przez gminę żydowską.

Pierwszą koncesję na prowadzenie chederu otrzymał Szwarc
od władz oświatowych w 1903 roku. Kolejną – w 1922 roku. Wniosek o pozwolenie na prowadzenie szkoły powtórzył
w 1933 roku, prawdopodobnie wskutek zmiany adresu.
Zajęcia polegały m.in. na nauce czytania po hebrajsku
z elementarza Reszit Daat oraz z Księgi Kapłańskiej,
a także na mechanicznym tłumaczeniu tej ostatniej.
W szkole obowiązywały też przedmioty świecie: język polski, rachunki, historia i geografia Polski oraz przyroda.

Rok szkolny w chederze Enzela Szwarca trwał od 19 sierpnia
do 15 czerwca, a przyjmowano tam chłopców w wieku
od 5 do 13 lat. Spędzali w szkole większość dnia, a kształcenie trwało 8 lat.
Sam Szwarc zdobył wykształcenie w znanej i cenionej w regionie szkole rabina Zilbermana w Wieruszowie. W 1902 roku poślubił Cyprę Dwojrę Szczupak z ul. Piłsudskiego. Mieli troje dzieci.
On (56 lat), jego żona (63 lata), syn Szmul (23 lata) i od dwóch
lat zamężna, ciężarna córka Estera (25 lat) – zginęli, zamordowani w pierwszych dniach września 1939 roku.

Opracowała Urszula Szot