{"id":508,"date":"2026-04-21T11:34:03","date_gmt":"2026-04-21T11:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=508"},"modified":"2026-04-21T11:35:04","modified_gmt":"2026-04-21T11:35:04","slug":"jajczarnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/21\/jajczarnia\/","title":{"rendered":"Jajczarnia"},"content":{"rendered":"\n

Na rogu dawnej ul. Boles\u0142awieckiej i drogi do cmentarza (dzisiejsza ul. Kopernika) usytuowane by\u0142y pomieszczenia firmy \u201eEksport jaj i g\u0119si\u201d, kt\u00f3ra swoj\u0105 oficjaln\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142a
w Rynku 11. Zosta\u0142a powo\u0142ana aktem notarialnym z marca
1928 roku. Firma mia\u0142a 10 udzia\u0142owc\u00f3w. Tego typu sp\u00f3\u0142ek
w Wieruszowie by\u0142o kilkana\u015bcie.
Zarz\u0105d sp\u00f3\u0142ki stanowili: Wolf\/Wo\u0142ek Szmul Domb (ur. 1881), handlem g\u0119\u015bmi i jajami zajmuj\u0105cy si\u0119 od 1900 roku, w\u0142a\u015bciciel domu w Rynku 11, Micha\u0142 Henoch Aronowicz (ur. 1875),
w\u0142a\u015bciciel kamienicy w Rynku 20 i Abram Szulem Eljasz
(ur. 1889) z ul. Warszawskiej 43.
Wo\u0142ek Domb prowadzi\u0142 te\u017c \u2013 zapisan\u0105 na syna Icka \u2013 hurtowni\u0119
jaj w \u0141odzi. Jak podano w umowie, celem firmy by\u0142o prowadzenie skupu jaj i g\u0119si na eksport.<\/p>\n\n\n\n

W jajczarni zajmowano si\u0119 badaniem, sortowaniem i pakowaniem jaj. \u201eWszystkie pomieszczenia mia\u0142y \u015bwiat\u0142o bezpo\u015brednie,
by\u0142y bardzo widne i higieniczne. Za\u0142adowywanie i roz\u0142adowywanie transport\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 pod szop\u0105 otwart\u0105 tu\u017c przy budynku jajczarni, zabezpieczon\u0105 od deszczu i wiatr\u00f3w i posiadaj\u0105c\u0105 pod\u0142og\u0119 betonow\u0105. Sk\u0142ad niezb\u0119dnego materia\u0142u pakunkowego, czyli tzw. we\u0142ny, mie\u015bci\u0142 si\u0119 nad pomieszczeniami jajczarni,
za\u015b sk\u0142ad pude\u0142ek i skrzy\u0144 do pakowania jaj \u2013 nad za\u0142adowni\u0105\u201d.

Cz\u0119\u015bci\u0105 firmy by\u0142a te\u017c g\u0119siarnia, \u201ewybudowana na \u0142\u0105kach stanowi\u0105cych w\u0142asno\u015b\u0107 Magistratu, tu\u017c przy Pro\u015bnie. By\u0142a drewniana, obita siatk\u0105 drucian\u0105, z betonow\u0105 pod\u0142og\u0105 w celu \u0142atwiejszego czyszczenia z nawozu. W g\u0119siarni mog\u0142o by\u0107 umieszczonych do 1000 sztuk g\u0119si na przeci\u0105g 24 godzin,
kt\u00f3re nast\u0119pnie by\u0142y odsy\u0142ane wagonami do Niemiec.
Sp\u00f3\u0142ka posiada\u0142a te\u017c pasarni\u0119 g\u0119si i mia\u0142a do dyspozycji pastw\u0119 miejsk\u0105 \u201ePasternik\u201d o obszarze 6 m\u00f3rg\u201d.

Akcjonariusze w swoich lub wynajmowanych piwnicach budowali niewielkie betonowe baseny, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142 si\u0119 roztw\u00f3r wody wapiennej. K\u0105pano w nim jaja, co prowadzi\u0142o do zasklepiania si\u0119 w nich wszystkich por\u00f3w. Dzi\u0119ki temu jaja mo\u017cna by\u0142o d\u0142u\u017cej przechowywa\u0107. Wyschni\u0119te, uk\u0142adano w du\u017cych skrzyniach,
w kt\u00f3rych czeka\u0142y na transport.
Te niewys\u0142ane jaja by\u0142y w pierwszych miesi\u0105cach II wojny \u015bwiatowej wa\u017cnym elementem po\u017cywienia dla pozbawionych dochod\u00f3w \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plan sytuacyjny zabudowa\u0144 firmy <\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na rogu dawnej ul. Boles\u0142awieckiej i drogi do cmentarza (dzisiejsza ul. Kopernika) usytuowane by\u0142y pomieszczenia firmy \u201eEksport jaj i g\u0119si\u201d, kt\u00f3ra swoj\u0105 oficjaln\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142aw Rynku 11. Zosta\u0142a powo\u0142ana aktem notarialnym z marca1928 roku. Firma mia\u0142a 10 udzia\u0142owc\u00f3w. Tego typu sp\u00f3\u0142ekw Wieruszowie by\u0142o kilkana\u015bcie.Zarz\u0105d sp\u00f3\u0142ki stanowili: Wolf\/Wo\u0142ek Szmul Domb (ur. 1881), handlem g\u0119\u015bmi i jajami […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-508","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miejsca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=508"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":511,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508\/revisions\/511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}