{"id":498,"date":"2026-04-20T13:39:51","date_gmt":"2026-04-20T13:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=498"},"modified":"2026-04-20T13:39:51","modified_gmt":"2026-04-20T13:39:51","slug":"cmentarz-zydowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/20\/cmentarz-zydowski\/","title":{"rendered":"Cmentarz \u017bydowski"},"content":{"rendered":"\n

Na p\u00f3\u0142nocno-wschodnich obrze\u017cach miasta znajduje
si\u0119 cmentarz \u017cydowski, potocznie zwany kirkutem.
Zajmuje powierzchni\u0119 1,06 ha. Za\u0142o\u017cono go prawdopodobnie
w XVII wieku. Podzielony by\u0142 tradycyjnie na cz\u0119\u015b\u0107 m\u0119sk\u0105 i \u017ce\u0144sk\u0105
i do ka\u017cdej z tych cz\u0119\u015bci prowadzi\u0142y oddzielne bramy.
Przy ka\u017cdej z bram znajdowa\u0142 si\u0119 tzw. dom przedpogrzebowy (niewielkie, drewniane pomieszczenie), w kt\u00f3rym przygotowywano cia\u0142o do poch\u00f3wku. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a ogrodzona drewnianym p\u0142otem na murowanym fundamencie.
Cmentarz zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczony przez Niemc\u00f3w w 1942 roku, po likwidacji getta. Cz\u0119\u015b\u0107 macew \u2013 p\u0142yt nagrobnych zosta\u0142a rozbita, cz\u0119\u015b\u0107 wykorzystana jako budulec na drogach,
a cz\u0119\u015b\u0107 pos\u0142u\u017cy\u0142a do utwardzenia miejskich podw\u00f3rek,
w tym g\u0142\u00f3wnie terenu wok\u00f3\u0142 wojennej siedziby \u017candarmerii
na ul. Warszawskiej.
Cz\u0119\u015b\u0107 tablic zosta\u0142a zebrana przez Ocala\u0142ych w 1945 roku
i u\u0142o\u017cona na p\u00f3\u0142nocno-zachodnich obrze\u017cach cmentarza,
ale przez lata wiele z nich \u201eznikn\u0119\u0142o\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 odzyskana w latach 80. XX wieku z ul. Warszawskiej, zosta\u0142a z\u0142o\u017cona na terenie Przedsi\u0119biorstwa Komunalnego i mo\u017ce by\u0107 wykorzystana
do stworzenia symbolicznego lapidarium. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 spoczywa te\u017c pod warstw\u0105 trawy i ziemi. Dzi\u015b widoczne s\u0105 te\u017c niewielkie, murowane fundamenty ogrodzenia.
W po\u0142udniowo-zachodnim naro\u017cniku cmentarza znajduje
si\u0119 zbiorowa mogi\u0142a \u017byd\u00f3w zamordowanych w mykwie w sierpniu 1942 roku z pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0105, ufundowan\u0105 przez ocalonego
z Holokaustu mieszka\u0144ca Wieruszowa \u2013 Abrama Majerowicza.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cmentarz \u017cydowski w Wieruszowie na pocz\u0105tku wojny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Macewy uporz\u0105dkowane przez Ocalonych w 1945 roku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Cmentarz w latach 90. XX wieku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zbiorowa mogi\u0142a zamordowanych ok. 15 08.1942 w mykwie \u2013 rytualnej \u0142a\u017ani
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tablica pami\u0105tkowa ufundowana przez Abrama Majerowicza <\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na p\u00f3\u0142nocno-wschodnich obrze\u017cach miasta znajdujesi\u0119 cmentarz \u017cydowski, potocznie zwany kirkutem.Zajmuje powierzchni\u0119 1,06 ha. Za\u0142o\u017cono go prawdopodobniew XVII wieku. Podzielony by\u0142 tradycyjnie na cz\u0119\u015b\u0107 m\u0119sk\u0105 i \u017ce\u0144sk\u0105i do ka\u017cdej z tych cz\u0119\u015bci prowadzi\u0142y oddzielne bramy.Przy ka\u017cdej z bram znajdowa\u0142 si\u0119 tzw. dom przedpogrzebowy (niewielkie, drewniane pomieszczenie), w kt\u00f3rym przygotowywano cia\u0142o do poch\u00f3wku. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a ogrodzona drewnianym […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miejsca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":499,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}