{"id":490,"date":"2026-04-20T13:34:39","date_gmt":"2026-04-20T13:34:39","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=490"},"modified":"2026-04-20T13:34:39","modified_gmt":"2026-04-20T13:34:39","slug":"fabryka-zapalek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/20\/fabryka-zapalek\/","title":{"rendered":"Fabryka zapa\u0142ek"},"content":{"rendered":"\n

Przy obecnej ul. Fabrycznej (mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy blokami
1 i 2, przy ulicy) funkcjonowa\u0142a fabryka zapa\u0142ek.
Ta niewielka fabryczka powsta\u0142a w 1883 roku.
\u015aci\u015ble z ni\u0105 by\u0142 powi\u0105zany tartak \u2013 znajdowa\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej
po przeciwnej stronie drogi.
W 1884 fabryka zatrudnia\u0142a 7 robotnik\u00f3w, a w 1893
ju\u017c 25 robotnik\u00f3w.
W 1893 jej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 Abram Jakub Kafel,
o kt\u00f3rym nie ma \u017cadnej wzmianki w zachowanych dokumentach osobowych.

W 1902 roku jako w\u0142a\u015bciciel figuruje Goldman. Mo\u017cliwe,
\u017ce fabryk\u0119 naby\u0142 od Kafela Szmul Juda Goldman, bogaty kupiec, m.in. w\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku Rych\u0142owice
(wie\u015b 4 km na po\u0142udnie od Wielunia), obywatel miejski Wieruszowa, przez dwie kadencje cz\u0142onek zarz\u0105du gminy \u017cydowskiej, w\u0142a\u015bciciel kamienicy w Rynku \u2013 nr 28. Zak\u0142adem prawdopodobnie zarz\u0105dza\u0142 jego syn \u2013 Icek Majer, kt\u00f3ry zmar\u0142 nagle w grudniu 1905 roku. Jego dzieci kr\u00f3tko potem wyprowadzi\u0142y si\u0119 do Berlina, niezainteresowane kontynuowaniem interes\u00f3w ojca i dziadka.

W 1905 roku po raz ostatni m\u00f3wi si\u0119 w spisach o istnieniu fabryki zapa\u0142ek. Fabryka zosta\u0142a wi\u0119c zlikwidowana prawdopodobnie jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105.
Fabryka zajmowa\u0142a kilka drewnianych budynk\u00f3w, przewa\u017cnie zwyk\u0142ych szop.

Do lat 60. XX wieku zachowa\u0142 si\u0119 tylko jeden niewielki budynek parterowy, w po\u0142owie drewniany, a w po\u0142owie murowany.
Posiada\u0142 dwuspadowy dach, cz\u0119\u015bciowo kryty dach\u00f3wk\u0105,
a cz\u0119\u015bciowo deskami.

Po wojnie by\u0142 u\u017cytkowany jako dom mieszkalny. W latach 60.
by\u0142 ju\u017c w bardzo z\u0142ym stanie i zosta\u0142 przeznaczony do rozbi\u00f3rki.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Budynek z 1965 roku<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przy obecnej ul. Fabrycznej (mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy blokami1 i 2, przy ulicy) funkcjonowa\u0142a fabryka zapa\u0142ek.Ta niewielka fabryczka powsta\u0142a w 1883 roku.\u015aci\u015ble z ni\u0105 by\u0142 powi\u0105zany tartak \u2013 znajdowa\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cejpo przeciwnej stronie drogi.W 1884 fabryka zatrudnia\u0142a 7 robotnik\u00f3w, a w 1893ju\u017c 25 robotnik\u00f3w.W 1893 jej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 Abram Jakub Kafel,o kt\u00f3rym nie ma \u017cadnej […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miejsca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":491,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions\/491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}