{"id":405,"date":"2026-04-20T12:33:47","date_gmt":"2026-04-20T12:33:47","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=405"},"modified":"2026-04-20T12:35:15","modified_gmt":"2026-04-20T12:35:15","slug":"chasydzki-dom-modlitwy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/20\/chasydzki-dom-modlitwy\/","title":{"rendered":"Chasydzki dom modlitwy"},"content":{"rendered":"\n

Przy ul. Piskorskiej 154, po zmianie numeracji \u2013 nr 6,
w domu Izraela Lewi i Moszka Szczupaka, od pocz\u0105tku
lat 20. XX wieku (decyzja: 04.09.1924) funkcjonowa\u0142
dom modlitwy \u2013 sztybel. Gromadzili si\u0119 tu wieruszowscy chasydzi z Ger (G\u00f3ra Kalwaria). Sala ta s\u0142u\u017cy\u0142a tak\u017ce jako szko\u0142a
religijna \u2013 Talmud-Tora.
Chasydyzm (z hebr. \u2013 pobo\u017cni, bogobojni, czy\u015bci, uczniowie cadyk\u00f3w) by\u0142 to ruch religijny lub pobo\u017cno\u015bciowy o charakterze mistycznym, powsta\u0142y w \u0142onie judaizmu. G\u0142osi\u0142 \u201ezwalczanie\u201d
z\u0142a \u2013 dobrem, a przyw\u00f3dcy \u2013 cadykowie \/ rebbe nauczali,
\u017ce Boga nale\u017cy chwali\u0107 nie poprzez umartwianie si\u0119 i ascez\u0119,
ale poprzez m\u0105dre i radosne korzystanie z \u017cycia i dar\u00f3w,
jakie z sob\u0105 niesie. Pobo\u017cno\u015b\u0107 w tym uj\u0119ciu by\u0142a afirmacj\u0105 \u017cycia. Wynika\u0142a st\u0105d forma czczenia Boga poprzez taniec i \u015bpiew,
a tak\u017ce, charakterystyczna dla chasyd\u00f3w, forma modlitwy ekstatycznej, prowadz\u0105cej do stanu radosnego uniesienia
i zachwytu. Taka modlitwa powinna cz\u0142owiekowi przynie\u015b\u0107 rado\u015b\u0107 i pogod\u0119 ducha, co oznacza\u0142o zespalanie si\u0119 z Bogiem.
Nie wyklucza\u0142o to kontemplacji i nieustannej s\u0142u\u017cby Bogu,
kt\u00f3ra wype\u0142nia\u0142a ca\u0142e \u017cycie chasyda.
Wieruszowscy Ocaleni wspominaj\u0105: \u201eTrudno opisa\u0107 \u201especyficzn\u0105\u201d atmosfer\u0119 tego chasydzkiego domu, w kt\u00f3rym ka\u017cdy centymetr powierzchni jest pe\u0142en ludzi, pachn\u0105cych Tor\u0105 i budz\u0105cych podziw. Spo\u015br\u00f3d oko\u0142o 300 modl\u0105cych si\u0119, wielu by\u0142o uczonymi
w Torze, bieg\u0142ymi w Misznie i prawie, o gruntownej wiedzy. G\u0142os Tory i psalm\u00f3w chasydzkich nigdy tam nie zamiera\u0142. \u201eWszechmocnym\u201d w\u0142adc\u0105 tego pot\u0119\u017cnego imperium Tory
by\u0142 rabin Abraham Dzia\u0142owski\u201d.
Abram Dzia\u0142owski (1875 \u2013 1942) by\u0142 kupcem; pochodzi\u0142
z Lututowa, a w Wieruszowie mieszka\u0142 od 1926 roku. Wsp\u00f3lnie
z zegarmistrzem i z\u0142otnikiem \u2013 Ezr\u0105 Ezerem, by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem jednopi\u0119trowej kamienicy przy ul. Farnej 1.
Najgorliwsi wieruszowscy chasydzi je\u017adzili do G\u00f3ry Kalwarii (Ger), do swojego duchowego przyw\u00f3dcy \u2013 Rebbe na wi\u0119ksze \u015bwi\u0119ta,
a niekt\u00f3rzy nawet raz w miesi\u0105cu na Szabat. Natomiast w latach 1915- 1917 to do Wieruszowa zje\u017cd\u017cali chasydzi, bo tu zamieszka\u0142 Rebbe Justman.

W\u015br\u00f3d chasyd\u00f3w popularna by\u0142a piosenka:
\u201eJad\u0105 chasydzi do G\u00f3ry, do G\u00f3ry \/ Stare, m\u0142ode i bachury (tj. m\u0142odzie\u0144cy). (\u2026) Chocia\u017c w domu wszystko maj\u0105 \/
A do G\u00f3ry uciekaj\u0105\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plan sytuacyjny chasydzkiej \u201emodlitewni\u201d przy ul. Piskorskiej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Jeden z przedwojennych przyw\u00f3dc\u00f3w \u2013 cadyk\u00f3w z G\u00f3ry Kalwarii Abraham Mordechaj Alter<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni chasydzi w czasie modlitwy i ta\u0144ca z Tor\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Wsp\u00f3\u0142czesny widok domu, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 chasydzka sala modlitw <\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przy ul. Piskorskiej 154, po zmianie numeracji \u2013 nr 6,w domu Izraela Lewi i Moszka Szczupaka, od pocz\u0105tkulat 20. XX wieku (decyzja: 04.09.1924) funkcjonowa\u0142dom modlitwy \u2013 sztybel. Gromadzili si\u0119 tu wieruszowscy chasydzi z Ger (G\u00f3ra Kalwaria). Sala ta s\u0142u\u017cy\u0142a tak\u017ce jako szko\u0142areligijna \u2013 Talmud-Tora.Chasydyzm (z hebr. \u2013 pobo\u017cni, bogobojni, czy\u015bci, uczniowie cadyk\u00f3w) by\u0142 to ruch […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-405","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miejsca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":406,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405\/revisions\/406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}