Dorcia\/Dora Piernikarz z domu Freilich by\u0142a przed wojn\u0105
\u2013 mimo swej niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 zadowolon\u0105 z \u017cycia, szcz\u0119\u015bliw\u0105 kobiet\u0105. W sierpniu 1918 roku po\u015blubi\u0142a Icka Hersza, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do Wieruszowa ze Zdu\u0144skiej Woli,
aby pobiera\u0107 nauki u znanego rabina Szaula Zilbermana.
Icek Piernikarz zosta\u0142 ortodoksyjnym nauczycielem
w wieruszowskim chederze, zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c rozprowadzaniem gazet. Przez trzy lata po \u015blubie mieszkali w Pichlicach,
a w 1922 wr\u00f3cili do Wieruszowa \u2013 najpierw na ul. Ciasn\u0105 7\/3, p\u00f3\u017aniej na ul. Pocztow\u0105 6\/4. Dorcia nie musia\u0142a si\u0119 niczym martwi\u0107, bo to ciesz\u0105cy si\u0119 szacunkiem w lokalnym \u015brodowisku m\u0105\u017c utrzymywa\u0142 rodzin\u0119. Ona dba\u0142a o dom i dzieci
\u2013 Miriam\/Mani\u0119, Chaima i Zo\u015bk\u0119\/Zysl\u0119 Noemi.<\/p>\n\n\n\n
Wybuch wojny wszystko zmieni\u0142. Ju\u017c w sobot\u0119 drugiego wrze\u015bnia, podczas brutalnego gromadzenia mieszka\u0144c\u00f3w miasta w Podzamczu, ginie, zastrzelony przez Niemc\u00f3w, 18-letni Chaim. Rodzina, zw\u0142aszcza matka, bardzo prze\u017cywa t\u0119 strat\u0119. Pogarszaj\u0105ce si\u0119 z dnia na dzie\u0144 warunki \u017cycia nie pomagaj\u0105
w odzyskaniu r\u00f3wnowagi. Na domiar z\u0142ego w po\u0142owie 1940 Icek Hersz, m\u0105\u017c Dory, zostaje wys\u0142any do obozu pracy pod Pozna\u0144,
jak wielu wieruszowiak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Brak informacji o losie m\u0119\u017ca dobija Dorci\u0119. Nie radzi sobie.
Kiedy wraz z c\u00f3rkami zostaje przeniesiona do getta
na ul. Zamkow\u0105 2, to 16-letnia Zo\u015bka praktycznie przejmuje rol\u0119 g\u0142owy rodziny. Opiekuje si\u0119 zoboj\u0119tnia\u0142\u0105, apatyczn\u0105 matk\u0105
i starsz\u0105, 22-letni\u0105 siostr\u0105 Mani\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Koresponduje z ukrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 w Pary\u017cu ciotk\u0105 Ros\u0105, siostr\u0105 ojca, dzi\u0119kuj\u0105c jej za paczki \u017cywno\u015bciowe, prosz\u0105c o cho\u0107 troch\u0119 herbaty i kawy, kt\u00f3re b\u0119dzie mo\u017cna sprzeda\u0107 i kupi\u0107 chleb.
Nigdy si\u0119 nie dowie, \u017ce dziadkowie zgin\u0119li w \u0142\u00f3dzkim getcie,
a ojciec \u2013 w Auschwitz. <\/p>\n\n\n\n
W sierpniu 1942 Dora Piernikarz nie chce si\u0119 rusza\u0107 z getta.
Ta 42-letnia kobieta sprawia wra\u017cenie ob\u0142\u0105kanej.
Umiera zamordowana w mykwie, a jej c\u00f3rki kilka dni p\u00f3\u017aniej gin\u0105\u00a0 zagazowane w Kulmhof.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dorcia\/Dora Piernikarz z domu Freilich by\u0142a przed wojn\u0105\u2013 mimo swej niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 zadowolon\u0105 z \u017cycia, szcz\u0119\u015bliw\u0105 kobiet\u0105. W sierpniu 1918 roku po\u015blubi\u0142a Icka Hersza, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do Wieruszowa ze Zdu\u0144skiej Woli,aby pobiera\u0107 nauki u znanego rabina Szaula Zilbermana.Icek Piernikarz zosta\u0142 ortodoksyjnym nauczycielemw wieruszowskim chederze, zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c rozprowadzaniem gazet. Przez trzy lata po \u015blubie mieszkali […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ludzie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":427,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions\/427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}