{"id":278,"date":"2026-04-09T17:22:53","date_gmt":"2026-04-09T17:22:53","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=278"},"modified":"2026-04-20T12:39:30","modified_gmt":"2026-04-20T12:39:30","slug":"egzekucja-liba-malka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/09\/egzekucja-liba-malka\/","title":{"rendered":"Egzekucja &#8211; Liba-Ma\u0142ka"},"content":{"rendered":"\n<p>By\u0142a sobota 2 wrze\u015bnia 1939 roku, godziny p\u00f3\u017ano popo\u0142udniowe, ciep\u0142o. Dopala\u0142o si\u0119 kilka budynk\u00f3w ostrzelanych dzie\u0144 wcze\u015bniej. W mie\u015bcie by\u0142a oko\u0142o jedna trzecia jego mieszka\u0144c\u00f3w,<br>pozostali w pi\u0105tek, jeszcze przed po\u0142udniem, uciekli, g\u0142\u00f3wnie<br>w stron\u0119 \u0141odzi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nad Prosn\u0105, przy mo\u015bcie, \u017co\u0142nierze niemieccy przygotowywali przepraw\u0119 dla&nbsp; wojska, g\u0142\u00f3wnie tego zmotoryzowanego.<br>Most, niestety, nie zosta\u0142 skutecznie wysadzony przez cofaj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy polskich. Trzeba tylko usun\u0105\u0107 z niego gruz, a na umocnienie b\u0119dzie czas w najbli\u017csze dni.<\/p>\n\n\n\n<p>W ko\u0144cu Niemcy wkroczyli do miasta. Nie min\u0119\u0142o du\u017co<br>czasu i, po przeszukaniach, wiedzieli ju\u017c, \u017ce nikt tu z nimi<br>nie b\u0119dzie walczy\u0142, nie by\u0142o tu \u017cadnego \u017co\u0142nierza.<\/p>\n\n\n\n<p>Pad\u0142 rozkaz, aby ludno\u015b\u0107 zebra\u0142a si\u0119 na Rynku. \u017bo\u0142nierze rozbiegli si\u0119 po ulicach, zagl\u0105dali do dom\u00f3w, piwnic \u2013 brutalnie wyci\u0105gaj\u0105c z nich wszystkich, kt\u00f3rych znale\u017ali. Polacy, w\u015br\u00f3d krzyk\u00f3w, gr\u00f3\u017ab<br>i poszturchiwa\u0144, zostali skierowani na Podzamcze, pod ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u017bydzi zostali zatrzymani w Rynku. Oficer kr\u00f3tko poinformowa\u0142,<br>\u017ce zostan\u0105 wyci\u0105gni\u0119te konsekwencje za strzelanie do Niemc\u00f3w<br>z terenu synagogi przed ich przepraw\u0105 przez Prosn\u0119&nbsp; \u2013 jeszcze<br>w pi\u0105tek.<\/p>\n\n\n\n<p>Wybrali 20 \u017byd\u00f3w i ustawili ich w szeregu \u2013 prawdopodobnie<br>po p\u00f3\u0142nocnej stronie Rynku. To nie by\u0142 przypadkowy wyb\u00f3r. Spo\u015br\u00f3d zebranych zostali wybrani ci, kt\u00f3rzy prezentowali<br>si\u0119 najlepiej, kt\u00f3rzy \u2013 jak si\u0119 przypuszcza, byli szanowani<br>i cieszyli si\u0119 autorytetem ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Naprzeciwko nich stan\u0119li \u017co\u0142nierze z karabinami gotowymi do strza\u0142u. To mia\u0142 by\u0107 pokaz si\u0142y i bezwzgl\u0119dno\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nagle ci\u0119\u017ck\u0105 cisz\u0119 przerwa\u0142 spazmatyczny p\u0142acz i przez szpaler zabranych przecisn\u0119\u0142a si\u0119 niespe\u0142na 16-letnia Liba-Ma\u0142ka Lewi.<br>W swoim domu naprzeciwko ukry\u0142a si\u0119 na strychu, ale teraz, widz\u0105c swojego ojca w szeregu czekaj\u0105cych na rozstrzelanie, spontanicznie podbieg\u0142a do niego, aby si\u0119 po\u017cegna\u0107.<br>Zatrzyma\u0142a na chwil\u0119 egzekucj\u0119 i to zuchwalstwo przyp\u0142aci\u0142a \u017cyciem \u2013 Niemiec kaza\u0142 jej otworzy\u0107 usta i strzeli\u0142<br>w nie z pistoletu, dziewczyna upad\u0142a martwa u st\u00f3p ojca,<br>kt\u00f3ry z rozpacz\u0105 patrzy\u0142 na jej \u015bmier\u0107, ale ju\u017c po chwili tak\u017ce zgin\u0105\u0142.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>To by\u0142a prawdopodobnie jedna z pierwszych publicznych egzekucji II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142a sobota 2 wrze\u015bnia 1939 roku, godziny p\u00f3\u017ano popo\u0142udniowe, ciep\u0142o. Dopala\u0142o si\u0119 kilka budynk\u00f3w ostrzelanych dzie\u0144 wcze\u015bniej. W mie\u015bcie by\u0142a oko\u0142o jedna trzecia jego mieszka\u0144c\u00f3w,pozostali w pi\u0105tek, jeszcze przed po\u0142udniem, uciekli, g\u0142\u00f3wniew stron\u0119 \u0141odzi.&nbsp; Nad Prosn\u0105, przy mo\u015bcie, \u017co\u0142nierze niemieccy przygotowywali przepraw\u0119 dla&nbsp; wojska, g\u0142\u00f3wnie tego zmotoryzowanego.Most, niestety, nie zosta\u0142 skutecznie wysadzony przez cofaj\u0105cych si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ludzie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":423,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions\/423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}