{"id":244,"date":"2026-04-09T14:34:13","date_gmt":"2026-04-09T14:34:13","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=244"},"modified":"2026-04-20T12:37:31","modified_gmt":"2026-04-20T12:37:31","slug":"kapelusze-ul-wroclawska-i-getta-wieruszowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2026\/04\/09\/kapelusze-ul-wroclawska-i-getta-wieruszowskiego\/","title":{"rendered":"Kapelusze, ul. Wroc\u0142awska i Getta Wieruszowskiego"},"content":{"rendered":"\n

Kr\u00f3l Salomon, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce m\u0105dra kobieta jest w stanie zbudowa\u0107 dom
(\u201eNajm\u0119drsza z niewiast dom sobie buduje\u2026\u201d Prz 14,1),
z pewno\u015bci\u0105 nie pomy\u015bla\u0142by, \u017ce kobieca natura jest zdolna
do zorganizowania domu chasydzkiego! A w Wieruszowie
co\u015b takiego w\u0142a\u015bnie mia\u0142o miejsce!
Pewnego dnia jeden z uczonych chasyd\u00f3w Ger szed\u0142 do \u201esztybla\u201d (ma\u0142ego domu modlitwy chasyd\u00f3w) pogr\u0105\u017cony w zadumie.
W ostatniej chwili zauwa\u017cy\u0142 przed sob\u0105 m\u0142od\u0105 kobiet\u0119, elegancko ubran\u0105, w kapeluszu z szerokim rondem na g\u0142owie. Przesz\u0142o
mu przez my\u015bl, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 \u017cona farmaceuty, urz\u0119dnika, listonosza lub inna wa\u017cna chrze\u015bcijanka \u2013 bo przecie\u017c \u017byd\u00f3wki
nie nosz\u0105 kapeluszy. Na wszelki wypadek wi\u0119c \u2013 w ge\u015bcie pozdrowienia \u2013 szybko zdj\u0105\u0142 sw\u00f3j kapelusz, pochyli\u0142 g\u0142ow\u0119
i wymamrota\u0142 po polsku: \u2013 Dzie\u0144 dobry! Zaskoczy\u0142o go, \u017ce jedyn\u0105 odpowiedzi\u0105 na jego uprzejme powitanie by\u0142 gard\u0142owy, d\u017awi\u0119czny \u015bmiech. Dama odesz\u0142a, wi\u0119c nie zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 jej przyjrze\u0107 i nie m\u00f3g\u0142 te\u017c wyja\u015bni\u0107 dziwnej sytuacji.
Kiedy dotar\u0142 ju\u017c do \u201esztybla\u201d, przysz\u0142o mu do g\u0142owy wyja\u015bnienie zaj\u015bcia. \u015amiej\u0105ca si\u0119 dama mog\u0142a by\u0107\u2026 \u017byd\u00f3wk\u0105, \u017con\u0105 jednego
z uczni\u00f3w chasydzkiej jesziwy (rodzaj wy\u017cszej szko\u0142y talmudycznej)! Niekt\u00f3re z tych kobiet by\u0142o sta\u0107 na kapelusz jak
u kobiety z polskiej inteligencji \u2013 i dlatego mog\u0142a zareagowa\u0107 \u015bmiechem na jego polskie \u201edzie\u0144 dobry\u201d.
Oczywi\u015bcie, przyw\u00f3dcy \u201esztybla\u201d nie mogli zignorowa\u0107 tego incydentu, zw\u0142aszcza \u017ce informacja o \u201eprzygodzie\u201d szybko rozchodzi\u0142a si\u0119 po mie\u015bcie. Uczeni chasydzi usiedli i radzili,
jak przeciwstawi\u0107 si\u0119 temu przekraczaniu granic przyzwoito\u015bci \u2013 zw\u0142aszcza gdy szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie by\u0142 incydent odosobniony i \u017ce dotyczy\u0142o to \u017con wielu student\u00f3w jesziwy.
W ko\u0144cu podj\u0119to decyzj\u0119 \u2013 postanowiono postawi\u0107 \u201eprzest\u0119pc\u00f3w\u201d z jesziwy przed wyborem: albo wasze \u017cony przestan\u0105 nosi\u0107 kapelusze, albo b\u0119dziecie musieli opu\u015bci\u0107
\u201esztybel\u201d.
Lojalno\u015b\u0107 chasyd\u00f3w wobec m\u0142odych \u017con okaza\u0142a si\u0119 silniejsza ni\u017c ta wobec \u201esztybla\u201d, bo wybrali drug\u0105 opcj\u0119. Poniewa\u017c jednak chasydzkie \u017cycie ca\u0142kowicie bez \u201esztybla\u201d by\u0142o niemo\u017cliwe, powsta\u0142 nowy dom modlitwy, znany w Wieruszowie jako \u201esztybel
kapelusznik\u00f3w\u201d \u2013 dla tych student\u00f3w jesziwy, kt\u00f3rych \u017cony \u201ezgrzeszy\u0142y\u201d, nosz\u0105c kapelusze!
Z czasem do tego grona \u201egrzesznik\u00f3w\u201d do\u0142\u0105cza\u0142o coraz wi\u0119cej wiernych\u2026<\/p>\n\n\n\n

Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kr\u00f3l Salomon, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce m\u0105dra kobieta jest w stanie zbudowa\u0107 dom(\u201eNajm\u0119drsza z niewiast dom sobie buduje\u2026\u201d Prz 14,1),z pewno\u015bci\u0105 nie pomy\u015bla\u0142by, \u017ce kobieca natura jest zdolnado zorganizowania domu chasydzkiego! A w Wieruszowieco\u015b takiego w\u0142a\u015bnie mia\u0142o miejsce!Pewnego dnia jeden z uczonych chasyd\u00f3w Ger szed\u0142 do \u201esztybla\u201d (ma\u0142ego domu modlitwy chasyd\u00f3w) pogr\u0105\u017cony w zadumie.W ostatniej chwili […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-244","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historie-i-legendy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=244"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":413,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/244\/revisions\/413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}