11 grudnia 2024, zgodnie z kalendarzem \u017cydowskim, przypad\u0142 jorcajt cadyka Pinchasa Menachema Eliezera Justmana z Pilicy, przebywaj\u0105cego w Wieruszowie mi\u0119dzy 1915 a 1919 rokiem, ojca wieruszowskiego rabina Henocha Gada Justmana (1915 \u2013 1921).
Obchodzony by\u0142 przez przyby\u0142ych do Cz\u0119stochowy (tam zosta\u0142 pochowany)wsp\u00f3\u0142czesnych chasyd\u00f3w.
Jorcajt to rocznica \u015bmierci. W tym dniu na cmentarzu wok\u00f3\u0142 macewy gromadz\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re \u0142\u0105czy pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ym.
Na macewie k\u0142adzione s\u0105 kamyki, zapala si\u0119 jorcajtowe \u015bwiece \u2013 p\u0142on\u0105ce 24 godziny \u2013 i odmawia si\u0119 modlitwy.
Jorcajt, w szczeg\u00f3lno\u015bci jorcajt cadyka (mistrza, nauczyciela, cz\u0142owieka sprawiedliwego), jest dla chasyd\u00f3w bardzo wa\u017cnym wydarzeniem. Wierz\u0105 oni, \u017ce w tym dniu dusza zmar\u0142ego powraca do miejsca poch\u00f3wku. Jednocze\u015bnie cadyk, nawet po \u015bmierci,
jest wg nich swoistym kana\u0142em po\u015brednicz\u0105cym pomi\u0119dzy chasydem a Stw\u00f3rc\u0105, zatem jorcajt cadyka jest niepowtarzaln\u0105 okazj\u0105 do bezpo\u015bredniego kontaktu z Nim, a zaniesione wtedy pro\u015bby \u2013 tak\u017ce te zapisane na karteczkach i pozostawione przy
grobie \u2013 i modlitwy zostan\u0105 wys\u0142uchane. Jest to radosny dzie\u0144, dlatego te\u017c cz\u0119sto rezygnuje si\u0119 ze smutnych modlitw,
a spotkaniu mog\u0105 towarzyszy\u0107 modlitewne ta\u0144ce.
Pinchas Menachem Eliezer Justman z Pilicy, urodzony w 1848 roku, ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ca Torze i chasydyzmowi. Ci, kt\u00f3rzy go spotkali, wymieniaj\u0105 prawo\u015b\u0107 jako g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0119 jego charakteru.
W 1905 roku, kiedy umiera jego szwagier, wyprowadza si\u0119 z G\u00f3ry Kalwarii do Pilicy i staje si\u0119 rebe\/przyw\u00f3dc\u0105 tutejszych chasyd\u00f3w, a Pilica staje si\u0119 znanym o\u015brodkiem chasydyzmu.
Dodaje imi\u0119 Eleazar do pierwotnych imion Pinchas Menachem, kiedy jest bardzo chory, w lipcu 1912 roku. W ko\u0144cu, po kilku latach, powraca do zdrowia. Wtedy, w 1915 roku, jego najm\u0142odszy syn Chenoch Gad Justman zgadza si\u0119 przyj\u0105\u0107 zaproszenie starszych spo\u0142eczno\u015bci z Wieruszowa i obj\u0105\u0107 tu stanowisko rabina.
Admor (przyw\u00f3dca duchowy, nauczyciel) podejmuje zaskakuj\u0105c\u0105 dla wszystkich decyzj\u0119 o przeprowadzce do Wieruszowa wraz z synem. Teraz to do Wieruszowa, tak jak wcze\u015bniej do G\u00f3ry Kalwarii i Pilicy, przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Admora pobo\u017cni \u017bydzi z ca\u0142ej Polski po dobr\u0105 rad\u0119 i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, cho\u0107 nie jest to \u0142atwe ze wzgl\u0119du na trwaj\u0105c\u0105 wojn\u0119. Obaj Sprawiedliwi z Pilicy \u2013 ojciec i syn, odcisn\u0119li bardzo pozytywne pi\u0119tno na \u017cyciu duchowym Wieruszowa i jego \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w.
Szczeg\u00f3lny charakter maj\u0105 obchody szabatu w po\u0142owie 1916 roku, kt\u00f3rym przewodniczy w\u0142a\u015bnie Pinchas Menachem Eliezer Justman.
Setki chasydzkich \u017byd\u00f3w \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y do Wieruszowa z r\u00f3\u017cnych stron. Ca\u0142\u0105 pi\u0105tkow\u0105 noc trwa entuzjastyczna modlitwa, cho\u0107 jest
tak ciasno, \u017ce prawie nie mo\u017cna si\u0119 rusza\u0107. Dla Admora rabin to jednak bardziej duchowy pasterz ni\u017c administrator zajmuj\u0105cy si\u0119
przyziemnymi sprawami. Chce doradza\u0107 ludziom w kwestiach wiary i moralno\u015bci, a nie wys\u0142uchiwa\u0107 pr\u00f3\u015bb o pomoc w sprawach p\u0142odno\u015bci lub korzystnego interesu.<\/p>\n\n\n\n
Podczas \u015bwi\u0119ta Paschy \u2013 w po\u0142owie kwietnia 1919 roku, Admor niespodziewanie dla wszystkich og\u0142asza, \u017ce chce zamieszka\u0107 w Cz\u0119stochowie. Syn Chanoch Gad Justman nie kwestionuje nag\u0142ej decyzji ojca i przygotowuje dla niego i rodziny mieszkanie w
Cz\u0119stochowie, sam pozostaj\u0105c w Wieruszowie. Zaraz po \u015bwi\u0119cie Paschy pakuj\u0105 si\u0119 i w ci\u0105gu kilku dni wyje\u017cd\u017caj\u0105. Mniej wi\u0119cej tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej \u2013 we wtorek 29.04.1919 roku,
ma miejsce powa\u017cny incydent. Niemcy, nie chc\u0105c opu\u015bci\u0107 ziem za Prosn\u0105, ostrzeliwuj\u0105 Wierusz\u00f3w. Jeden z pocisk\u00f3w artyleryjskich spada na dom, w kt\u00f3rym jeszcze kilka dni wcze\u015bniej mieszka\u0142 Admor. Jego mieszkanie zostaje doszcz\u0119tnie zniszczone. Dla
spo\u0142eczno\u015bci wieruszowskiej jest to wyra\u017any dow\u00f3d wyj\u0105tkowo\u015bci Admora \u2013 s\u0105 pewni, \u017ce musia\u0142 wiedzie\u0107, co si\u0119 wydarzy.
Pinchas Menachem Eliezer Justman umiera w szabat 21.11. 1920 roku w Cz\u0119stochowie. Pogrzeb odbywa si\u0119 wyj\u0105tkowo dopiero w poniedzia\u0142ek z powodu braku zgody pomi\u0119dzy chasydzkimi wsp\u00f3lnotami Pilick\u0105 i Cz\u0119stochowsk\u0105 odno\u015bnie miejsca
poch\u00f3wku. Ostatecznie jest pochowany na cmentarzu \u017cydowskim w Cz\u0119stochowie. W pogrzebie bior\u0105 udzia\u0142 setki \u017byd\u00f3w z ca\u0142ej Polski, a prowadz\u0105cy uroczysto\u015b\u0107 admor z Ger m\u00f3wi o nim: \u201eModli\u0142 si\u0119 i by\u0142 pos\u0142uszny\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
11 grudnia 2024, zgodnie z kalendarzem \u017cydowskim, przypad\u0142 jorcajt cadyka Pinchasa Menachema Eliezera Justmana z Pilicy, przebywaj\u0105cego w Wieruszowie mi\u0119dzy 1915 a 1919 rokiem, ojca wieruszowskiego rabina Henocha Gada Justmana (1915 \u2013 1921). Obchodzony by\u0142 przez przyby\u0142ych do Cz\u0119stochowy (tam zosta\u0142 pochowany)wsp\u00f3\u0142czesnych chasyd\u00f3w.Jorcajt to rocznica \u015bmierci. W tym dniu na cmentarzu wok\u00f3\u0142 macewy gromadz\u0105 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historie-i-legendy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":409,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions\/409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}