{"id":190,"date":"2025-12-27T12:04:51","date_gmt":"2025-12-27T12:04:51","guid":{"rendered":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/?p=190"},"modified":"2026-05-06T13:33:58","modified_gmt":"2026-05-06T13:33:58","slug":"chanukowa-radosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/2025\/12\/27\/chanukowa-radosc\/","title":{"rendered":"Chanukowa rado\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p>Najbardziej radosne \u017cydowskie \u015bwi\u0119to \u2013 Chanuka, nazywane<br>te\u017c \u015awi\u0119tem \u015awiate\u0142, jest \u015bwi\u0119tem ruchomym, trwa osiem<br>dni, ale poniewa\u017c nie pochodzi wprost z Tory, a jest \u015bwi\u0119tem historycznym, dlatego&nbsp;wszystkie \u015bwi\u0105teczne dni s\u0105 zwyk\u0142ymi dniami roboczymi \u2013 chyba \u017ce przypadaj\u0105 np. w szabat lub inne, nie\u017cydowskie \u015bwi\u0119to.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zdarza si\u0119, \u017ce Chanuka przypada w tym samy czasie,<br>co chrze\u015bcija\u0144skie Bo\u017ce Narodzenie \u2013 dlatego niekt\u00f3rzy,<br>g\u0142\u00f3wnie tzw. \u015bwieccy \u017bydzi, nazywaj\u0105 to \u015bwi\u0119to \u017cydowskim<br>Bo\u017cym Narodzeniem, co jest oczywistym nieporozumieniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u017ce Narodzenie dla chrze\u015bcijan i&nbsp;Chanuka dla \u017cyd\u00f3w to&nbsp;pi\u0119kne, radosne, rodzinne \u015bwi\u0119to. To&nbsp;\u015bwi\u0119to dla ka\u017cdego \u2013&nbsp;i religijnych i&nbsp;niereligijnych Polak\u00f3w i&nbsp;\u017byd\u00f3w, dlatego obchodzone jest<br>przez ca\u0142e rodziny. Oba \u015bwi\u0119ta \u0142\u0105czy r\u00f3wnie\u017c symbolika cudu. Chanukowy cud, to&nbsp;m.in. wyzwolenie si\u0119 spod greckiej okupacji, a&nbsp;cud Bo\u017cego Narodzenia, to&nbsp;przyj\u015bcie na&nbsp;\u015bwiat Mesjasza, Zbawcy rodzaju ludzkiego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W 1929 roku Bo\u017ce Narodzenie i Chanuka przypada\u0142y niemal<br>w tym samym czasie. Przenie\u015bmy si\u0119 na chwil\u0119 do tamtego Wieruszowa\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jest wtorek, 24 grudnia. Bia\u0142y puch delikatnie pokry\u0142 ulice,<br>dachy i drzewa. Trzyma lekki mr\u00f3z, wi\u0119c \u015bwiat a\u017c b\u0142yszczy<br>w s\u0142o\u0144cu, a \u015bnieg skrzypi pod nogami. A\u017c dreszcze przechodz\u0105, kiedy przypomina si\u0119 koniec ubieg\u0142ego roku \u2013 kiedy \u015bnieg le\u017ca\u0142<br>po same okna, a mr\u00f3z dochodzi\u0142 do -30 stopni!<\/p>\n\n\n\n<p>W mie\u015bcie panuje o\u017cywiony ruch \u2013 przecie\u017c wieczorem chrze\u015bcija\u0144ska Wigilia! Katolicy po\u015bpiesznie robi\u0105 ostatnie zakupy, a i \u017bydzi podobnie \u2013 do Chanuki maj\u0105 jeszcze jeden<br>dzie\u0144, ale w pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia niczego<br>nie za\u0142atwi\u0105. Trzeba wcze\u015bniej przygotowa\u0107 wszystkie produkty, \u017ceby by\u0142o \u201et\u0142usto i s\u0142odko\u201d. 23-letnia Bajla Pankowska, m\u0142oda m\u0119\u017catka z ul. Boles\u0142awieckiej, ma urwanie g\u0142owy, bo pod nogami kr\u0119ci si\u0119 jej trzyletni synek \u2013 musi wi\u0119c uwa\u017ca\u0107, \u017ceby<br>mu si\u0119 nic nie sta\u0142o. M\u0105\u017c Icek Wolf jeszcze za\u0142atwia kupieckie interesy i po\u017cycza komu\u015b pieni\u0105dze\u2026 Na razie nie mo\u017ce na niego liczy\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie jest jeszcze troch\u0119 czasu. Przygotowa\u0142a<br>ju\u017c oliw\u0119 \u2013 m\u0105\u017c sprezentowa\u0142 jej tradycyjny \u015bwiecznik \u2013 chanukij\u0119, z lampkami na oliw\u0119, a nie zwyk\u0142y, ze \u015bwiecami.&nbsp; Ma\u0142e p\u0105czki<br>w tym roku zrobi z nadzieniem \u015bliwkowym, upiecze racuchy i placki ziemniaczane \u2013 wszystko zgodnie z tradycj\u0105! Ma te\u017c gotowe symboliczne, s\u0142odkie prezenty dla bliskich na ka\u017cdy z o\u015bmiu \u015bwi\u0105tecznych dni.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy zapada wiecz\u00f3r, w wielu oknach wida\u0107 blask choinki, s\u0142ycha\u0107 d\u017awi\u0119ki kol\u0119d i radosne g\u0142osy dzieci ciesz\u0105cych<br>si\u0119 z prezent\u00f3w. Przed p\u00f3\u0142noc\u0105, ulicami w kierunku ko\u015bcio\u0142a<br>id\u0105 t\u0142umy ludzi, by us\u0142ysze\u0107 z ust ksi\u0119dza proboszcza Walentego Kotta radosn\u0105 nowin\u0119 o Narodzeniu Pa\u0144skim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>A w \u017cydowskich oknach jeszcze ciemno, w domach<br>cicho, wszyscy \u015bpi\u0105 spokojnie. No, mo\u017ce nie wszyscy\u2026 <br>Pesa Jakubowicz, \u017cona dobrego krawca z ul. Pi\u0142sudskiego,<br>dwa dni temu urodzi\u0142a synka \u2013 Szmula. Jest bardzo g\u0142o\u015bny\u2026<br>Pesa, zm\u0119czona, patrzy na niego z czu\u0142o\u015bci\u0105 i widzi w wyobra\u017ani,<br>jak za par\u0119 lat o tej porze b\u0119dzie bawi\u0107 si\u0119 chanukow\u0105 zabawk\u0105<br>\u2013 drejdlem, drewnianym b\u0105czkiem i zajada\u0107 \u201echanuke gelt\u201d \u2013 czekoladowe pieni\u0105\u017cki. W tym roku, na szcz\u0119\u015bcie, jej mama zaj\u0119\u0142a si\u0119 przygotowaniem wszystkiego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nie \u015bpi\u0105 te\u017c jeszcze u Widawskich \u2013 Brucha, jej m\u0105\u017c Szmul<br>i ich czterej synowie: Berek, Abram, Majer i najm\u0142odszy Jakob, niedawno wr\u00f3cili z kolacji wigilijnej u Pelagii i Stefana Frankowskich. \u017byj\u0105 w jednym domu, s\u0105 dla siebie jak rodzina,<br>to i \u015bwi\u0119tuj\u0105 razem. Jutro wieczorem wszyscy razem zjedz\u0105 kolacj\u0119 chanukow\u0105. Prezenty s\u0105 symboliczne, bo si\u0119 nie przelewa. Pod choink\u0105 znale\u017ali je tylko najm\u0142odsi \u2013 8-letni Jakob, nazywany przez przyjaci\u00f3\u0142 Jankiem lub Kub\u0105, Zenek i 4-letni J\u00f3zio.<br>Z okazji Chanuki jest podobnie\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015brod\u0119 25 grudnia po zachodzie s\u0142o\u0144ca, w ka\u017cdym wieruszowskim oknie wida\u0107 blask \u2013 albo choinki, albo pierwszej<br>z o\u015bmiu chanukowych \u015bwiec, s\u0142ycha\u0107 radosne kol\u0119dy albo chanukowe pie\u015bni\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowa\u0142a Urszula Szot<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><\/p><\/blockquote><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najbardziej radosne \u017cydowskie \u015bwi\u0119to \u2013 Chanuka, nazywanete\u017c \u015awi\u0119tem \u015awiate\u0142, jest \u015bwi\u0119tem ruchomym, trwa osiemdni, ale poniewa\u017c nie pochodzi wprost z Tory, a jest \u015bwi\u0119tem historycznym, dlatego&nbsp;wszystkie \u015bwi\u0105teczne dni s\u0105 zwyk\u0142ymi dniami roboczymi \u2013 chyba \u017ce przypadaj\u0105 np. w szabat lub inne, nie\u017cydowskie \u015bwi\u0119to.&nbsp; Zdarza si\u0119, \u017ce Chanuka przypada w tym samy czasie,co chrze\u015bcija\u0144skie Bo\u017ce Narodzenie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-190","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulinaria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":571,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190\/revisions\/571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiezydow.wdkwieruszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}